Specjalizacja kancelarii Horowitz
Obszary pracy
Reprezentacja pokrzywdzonych spółek i wspólników
Reprezentuję spółki osobowe i kapitałowe, ich wspólników, członków organów oraz przedsiębiorców pokrzywdzonych przestępstwami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej. Są to najczęściej sprawy, w których konflikt gospodarczy wykracza poza zwykły spór cywilny lub korporacyjny, a działania wspólnika, członka zarządu, pracownika, menedżera albo kontrahenta prowadzą do uszczuplenia majątku przedsiębiorstwa, uzyskania nieuprawnionej korzyści albo naruszenia interesów spółki. W takich przypadkach postępowanie karne może stanowić istotny element szerszej strategii ochrony interesów klienta, uzupełniając działania podejmowane na gruncie prawa cywilnego, gospodarczego lub korporacyjnego.
Prowadzę w szczególności sprawy dotyczące:
-
wyprowadzania środków pieniężnych lub innych składników majątku ze spółki;
-
zawierania gospodarczo nieuzasadnionych lub świadomie niekorzystnych umów z podmiotami powiązanymi;
-
działania członków zarządu, wspólników lub innych osób zarządzających na szkodę spółki;
-
oszukańczych działań kontrahentów, w tym przypadków, w których niewykonaniu zobowiązania towarzyszy restrukturyzacja, upadłość, transferowanie majątku lub inne okoliczności wskazujące na szerszy mechanizm działania;
-
przywłaszczenia środków lub majątku przedsiębiorstwa przez pracowników, współpracowników albo osoby zarządzające;
-
przekazywania poufnych informacji konkurencji lub działania na jej rzecz kosztem interesów przedsiębiorstwa;
-
korupcji menedżerskiej, w szczególności gdy osoba pełniąca funkcję w przedsiębiorstwie uzyskuje korzyść w zamian za podejmowanie decyzji niekorzystnych dla reprezentowanego podmiotu;
-
fałszowania umów, uchwał, podpisów, faktur lub innych dokumentów wykorzystywanych w działalności gospodarczej.
Szczególne miejsce w mojej praktyce zajmują również konflikty pomiędzy wspólnikami, w których jeden z uczestników sporu wykorzystuje swoją pozycję w spółce do wyprowadzania majątku, zawierania transakcji z podmiotami powiązanymi albo podejmowania działań destabilizujących działalność przedsiębiorstwa i prowadzących do obniżenia jego wartości.
Interes pokrzywdzonego jako podstawa działania
Prowadząc sprawę pokrzywdzonego, wykorzystuję dostępne instrumenty postępowania karnego przede wszystkim z perspektywy ochrony jego interesów, które w sprawach gospodarczych najczęściej wykraczają poza samo doprowadzenie do skazania sprawcy. Znaczenie może mieć zarówno zwiększenie możliwości odzyskania utraconego majątku, jak i wzmocnienie pozycji klienta w szerszym konflikcie gospodarczym oraz doprowadzenie do poniesienia przez sprawcę przewidzianych prawem konsekwencji.
Instrumenty prawa karnego pozwalają w określonych przypadkach zmierzać do zabezpieczenia majątku podejrzanego oraz dochodzić naprawienia szkody w ramach wyroku karnego, a materiał zgromadzony w toku postępowania może jednocześnie mieć istotne znaczenie dla równolegle prowadzonych sporów gospodarczych, postępowań cywilnych lub negocjacji.
Dla części pokrzywdzonych równie istotne jak aspekt majątkowy pozostaje doprowadzenie do odpowiedzialności osoby, która świadomie wykorzystała powierzony jej majątek, zajmowane stanowisko albo zaufanie drugiej strony. Sposób prowadzenia postępowania dostosowuję dlatego do rzeczywistego interesu klienta i znaczenia, jakie poszczególne możliwe rezultaty mają dla niego w konkretnej sprawie.
Od zawiadomienia do zakończenia postępowania
Prowadzenie sprawy rozpoczynam od szczegółowego poznania jej gospodarczego i osobowego tła. Analizuję dokumentację, rekonstruuję przebieg zdarzeń, ustalam relacje pomiędzy uczestnikami konfliktu i przygotowuję możliwe scenariusze dalszego rozwoju sytuacji.
Jeżeli istnieją podstawy do podjęcia działań karnych, przygotowuję zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wraz z odpowiednio dobranymi wnioskami dowodowymi. Już na tym etapie określam, jakie osoby powinny zostać przesłuchane, jakie dokumenty lub inne materiały wymagają zabezpieczenia oraz jakie czynności mogą mieć kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania.
Następnie reprezentuję klienta w toku postępowania przygotowawczego i sądowego, uczestniczę w przesłuchaniach i innych czynnościach, pozostaję w bieżącym kontakcie z Policją i prokuratorem oraz informuję klienta o stanie sprawy, podejmowanych działaniach i możliwych kierunkach jej dalszego rozwoju.
Istotnym elementem reprezentacji jest również reagowanie na decyzje kończące postępowanie na jego wczesnym etapie. W przypadku odmowy wszczęcia postępowania albo jego umorzenia przygotowuję zażalenie, wskazując pominięte okoliczności, niewykorzystane możliwości dowodowe oraz argumenty przemawiające za dalszym prowadzeniem sprawy.
Jeżeli równolegle prowadzone jest postępowanie cywilne, gospodarcze lub korporacyjne, współpracuję z prawnikami reprezentującymi klienta w tych sprawach tak, aby podejmowane działania wzajemnie się uzupełniały i pozostawały elementem jednej, spójnej strategii.
Aktywna rola pełnomocnika w toku postępowania
W sprawach karnogospodarczych rola pełnomocnika pokrzywdzonego nie powinna sprowadzać się do złożenia zawiadomienia i biernego oczekiwania na działania Policji lub prokuratury. Tego rodzaju postępowania są często wielowątkowe i wymagają zrozumienia dokumentacji korporacyjnej, przepływów majątkowych, relacji pomiędzy wspólnikami oraz rzeczywistego mechanizmu funkcjonowania przedsiębiorstwa. Bez właściwego przedstawienia tego kontekstu organom ścigania nawet zasadna sprawa może na początkowym etapie wydawać się nieczytelna lub sprowadzać się w ich ocenie do zwykłego konfliktu gospodarczego.
Dlatego jednym z najważniejszych etapów mojej pracy jest przygotowanie sprawy jeszcze przed złożeniem zawiadomienia. Dobrze przygotowane zawiadomienie powinno nie tylko opisywać zdarzenia i wskazywać, że mogło dojść do popełnienia przestępstwa. Powinno również przedstawiać jego mechanizm, porządkować materiał dowodowy, wskazywać osoby posiadające istotną wiedzę oraz wyznaczać konkretne kierunki dalszych czynności.
Moim zadaniem jest takie przygotowanie i prowadzenie sprawy, aby organy ścigania możliwie szybko zrozumiały jej istotę i mogły wykorzystać przysługujące im instrumenty dowodowe oraz procesowe. Aktywna reprezentacja trwa następnie przez cały tok postępowania, obejmuje monitorowanie jego przebiegu, składanie dalszych wniosków oraz reagowanie wtedy, gdy zebrany materiał nie jest wykorzystywany w sposób odpowiadający jego znaczeniu.
Obrona w sprawach karnych i karnogospodarczych
Prawo karne może stanowić skuteczny instrument ochrony interesów przedsiębiorcy, ale ingerencja organów ścigania może jednocześnie tworzyć istotne ryzyko dla osób odpowiedzialnych za podejmowanie decyzji gospodarczych. Dotyczy to zwłaszcza członków zarządów, rad nadzorczych, wspólników oraz kadry menedżerskiej, których działania po upływie czasu stają się przedmiotem oceny Policji, prokuratury, a następnie sądu, często już z perspektywy znanych później konsekwencji podjętych decyzji. W takich sprawach prowadzę obronę osób, wobec których formułowane są zarzuty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w szczególności dotyczące działania na szkodę spółki, oszustwa, przywłaszczenia, pokrzywdzenia wierzycieli, przestępstw związanych z dokumentacją, korupcji gospodarczej oraz innych czynów pozostających w związku z zarządzaniem przedsiębiorstwem.
Poza sprawami dotyczącymi bezpośrednio działalności gospodarczej prowadzę również obronę w innych postępowaniach karnych, jeżeli pozostają one związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa lub mogą wywoływać skutki wykraczające poza indywidualną sytuację osoby, której dotyczą. Obejmuje to w szczególności spraw prowadzonych wobec pracowników lub innych osób związanych ze spółką, gdy charakter zarzutów, sposób prowadzenia postępowania albo jego publiczny odbiór mogą wpływać na reputację przedsiębiorstwa, relacje z kontrahentami lub sytuację osób nim zarządzających. W takich przypadkach obrona wymaga uwzględnienia nie tylko interesu procesowego konkretnej osoby, lecz również szerszych konsekwencji, jakie postępowanie może wywołać dla całej organizacji. Z tego względu w sprawach związanych z działalnością przedsiębiorstwa uwzględniam również konsekwencje, jakie sposób prowadzenia obrony może wywołać dla całej organizacji. Pomoc może obejmować nie tylko członków organów i kadrę menedżerską, lecz również pracowników lub inne osoby związane ze spółką, wobec których podejmowane są czynności procesowe.
Jeżeli klient korzysta równolegle z pomocy innych prawników lub kancelarii prowadzących kwestie korporacyjne, cywilne, podatkowe albo regulacyjne, współpracuję z nimi tak, aby działania podejmowane w postępowaniu karnym pozostawały spójne z szerszą strategią dotyczącą przedsiębiorstwa.
Od realiów biznesowych do oceny prawnokarnej
W sprawach karnogospodarczych szczególnego znaczenia nabiera odtworzenie realiów, w których określona decyzja została rzeczywiście podjęta, ponieważ jej ocena dokonywana kilka lat później, już ze znajomością późniejszych konsekwencji, może pomijać informacje dostępne w tamtym momencie, warunki rynkowe, gospodarczy cel działania oraz ryzyko nieodłącznie związane z prowadzeniem działalności. Z tego względu prowadzenie obrony opieram na rekonstrukcji procesu decyzyjnego, ustalając, jakie informacje posiadał klient, jakie warianty działania były wówczas dostępne, jaki cel gospodarczy realizowano oraz jakie ryzyko można było racjonalnie przewidzieć. Sam fakt, że określona decyzja okazała się z perspektywy czasu niekorzystna dla spółki, nie przesądza jeszcze o tym, że osoba, która ją podjęła, dopuściła się przestępstwa.
Podobny problem pojawia się w sprawach, w których zarzut karny powstaje na tle zdarzenia mającego pierwotnie typowo gospodarczy charakter. Brak realizacji kontraktu, utrata płynności, nieudana inwestycja, restrukturyzacja czy niewypłacalność przedsiębiorstwa mogą prowadzić do próby przypisania odpowiedzialności osobom zarządzającym, mimo że samo niepowodzenie przedsięwzięcia albo niewykonanie zobowiązania nie oznacza jeszcze popełnienia przestępstwa. W sprawach dotyczących oszustwa szczególnego znaczenia nabiera natomiast odróżnienie sytuacji, w której już w chwili zawierania transakcji istniał zamiar wprowadzenia kontrahenta w błąd, od przypadku, w którym prawidłowo rozpoczęte przedsięwzięcie gospodarcze zakończyło się niepowodzeniem albo jedna ze stron nie była ostatecznie w stanie wykonać przyjętego zobowiązania.
Ocena takich okoliczności wymaga zawsze analizy dokumentacji korporacyjnej, finansowej i księgowej, przebiegu procesu decyzyjnego, podziału kompetencji pomiędzy członków organów oraz rzeczywistego zakresu informacji dostępnych poszczególnym osobom. Gdy sprawa wymaga wiadomości specjalnych lub wiedzy z innych dziedzin, korzystam również ze współpracy odpowiednich ekspertów.
Sposób prowadzenia obrony
Obrona w sprawach karnogospodarczych nie powinna rozpoczynać się dopiero w chwili przedstawienia zarzutów, ponieważ wcześniej często pojawiają się sygnały świadczące o zainteresowaniu organów ścigania działalnością spółki lub konkretnych osób. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których:
-
Policja lub prokuratura zwraca się o wydanie dokumentacji;
-
w siedzibie przedsiębiorstwa albo miejscu zamieszkania dochodzi do przeszukania;
-
zabezpieczane są telefony, komputery, nośniki danych lub dokumentacja;
-
pracownicy, współpracownicy albo członkowie organów są wzywani na przesłuchania;
-
klient otrzymuje informacje, że postępowanie dotyczące działalności spółki może zostać skierowane przeciwko niemu.
Możliwie wczesne zaangażowanie obrońcy pozwala ocenić znaczenie podejmowanych czynności, przygotować klienta na możliwe scenariusze dalszego rozwoju sprawy oraz ograniczyć ryzyko podejmowania decyzji bez świadomości ich późniejszych konsekwencji procesowych. Szczególne znaczenie ma odpowiednie przygotowanie do pierwszego przesłuchania lub czynności bezpośrednio poprzedzających przedstawienie zarzutów, ponieważ wyjaśnienia składane na początkowym etapie postępowania mogą wpływać na sposób prowadzenia sprawy przez wiele kolejnych miesięcy lub lat.
Strategię obrony przygotowuję od początku z uwzględnieniem różnych możliwych kierunków rozwoju postępowania, tak aby klient był przygotowany nie tylko na najbardziej prawdopodobny scenariusz, lecz również na sytuacje wymagające szybkiej zmiany sposobu działania.
Zakres pomocy obejmuje zarówno etap poprzedzający przedstawienie zarzutów, jak i całe postępowanie przygotowawcze i sądowe, w tym przygotowanie klienta do przesłuchań, udział w czynnościach procesowych, analizę materiału dowodowego, składanie wniosków dowodowych, kwestionowanie nieprawidłowych decyzji organów oraz przygotowywanie środków zaskarżenia. W przypadku zatrzymania, zastosowania środków zapobiegawczych lub zabezpieczenia majątkowego podejmuję działania zmierzające do możliwie szybkiej oceny sytuacji procesowej klienta oraz ograniczenia skutków zastosowanych wobec niego środków.
Opiniowanie
Opinia prawna jest właściwym rozwiązaniem wtedy, gdy na danym etapie klient nie potrzebuje jeszcze prowadzenia postępowania, lecz chce poznać swoją sytuację, możliwe kierunki działania oraz związane z nimi korzyści i ryzyka.
Przygotowanie opinii poprzedzam spotkaniami, analizą dokumentacji oraz ustaleniem okoliczności mających znaczenie dla sprawy, tak aby ocena nie ograniczała się do abstrakcyjnej analizy przepisów, lecz odpowiadała rzeczywistemu położeniu klienta.
W przypadku członków zarządów, rad nadzorczych oraz kadry menedżerskiej opinia może być szczególnie przydatna wtedy, gdy pojawiają się pierwsze sygnały możliwego zainteresowania organów działalnością spółki, prowadzone są kontrole, zabezpieczane są dokumenty albo problemy prawne dotyczą osób podległych, współpracowników lub innych członków organów. W takich sytuacjach możliwie wczesna ocena własnej pozycji pozwala lepiej przygotować się na dalszy rozwój wydarzeń i ograniczyć ryzyko podejmowania działań bez pełnej świadomości ich konsekwencji.
W opinii przedstawiam możliwe scenariusze dalszego rozwoju sytuacji, oceniam ich konsekwencje i wskazuję dostępne warianty działania, tak aby klient mógł świadomie zdecydować, czy powinien podjąć działania na gruncie prawa karnego, skoordynować je z innymi obszarami swojej działalności, czy też na danym etapie powstrzymać się od dalszych czynności.
Opinia może również służyć ocenie ryzyka odpowiedzialności karnej, zasadności planowanych działań albo strategii przyjętej w już prowadzonym postępowaniu.